ابراهيم عاملي ( موثق )
240
تفسير عاملي ( فارسي )
سخن مفسّرين : « وَاخْتارَ مُوسى قَوْمَه » 155 مجمع : در مقصود از اين آيه اختلاف است اكثر گفتهاند : اين انتخاب موسى پيش از گوساله پرستى بوده است و همان موقع كه موسى رفت براى ميقات و تجلَّى حق شد اين هفتاد نفر در آنجا گرفتار زلزله شدند ، و در اين آيه پس از نقل قضيّه ى گوساله پرستى دنباله ى مطلب سابق گرفته شده است و آن را به اين تفصيل تكميل كرده است ، و از تفسير علىّ بن - ابراهيم و احاديث منقول از معصوم ع همين احتمال را نقل كرده است ، بعضى گفته اند : اين آيه ميقات دوّم را نقل كرده است كه بعد از پرستيدن گوساله براى استغفار و بخشش گناه رفتهاند . تفسير عبده : اين قضايا كه مردم نقل ميكنند حديث صحيح از پيغمبر ندارد و از اخبار اسرائيلى است كه اطمينان به آن نيست و نوشته هاى تورات هم مضطرب است و تطبيق آن با اين منقولها درست نيست و استاد شيخ محمّد عبده معتقد بوده است كه اين نقل مربوط بسابق نيست و بميقات رفتن دو نوبت انجام شده است . « إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ » 155 تفسير حسينى : يعنى اينان را كلام خود شنوانيدى تا طمع رؤيت كردند ، و از گوساله آوازى پديد ساختى تا روى بوى آوردند ، و در كتاب فصل الخطاب خواجه محمّد پارسا مذكور است كه حقّ سبحانه موسى را در مقام بسط بداشت تا بكمال حال انس رسيده از روى دلال بدين جرأت اقدام فرمود ، و دلال در مرتبه ى محبوبيّت است ، چنان كه در قوت القلوب فرموده « و هى ادلال المحبّين من المستأنسين » حضرت مولوى قدّس سرّه فرمود كه گستاخى عاشق ترك ادب نيست و عين ادب است . گفتگوى عاشقان در كار ربّ جوشش عشق است نى ترك ادب هر كه كرد از جام حقّ يك جرعه نوش نى ادب ماند بر او ، نى عقل و هوش و هم از مقام بسط است اين سخن كه : گمراه ميگردانى بدان فتنه و ابتلا ، هر كه را ميخواهى كه گمراه شود ، و راه مينمائى هم بدان ، هر كه را ميخواهى راه يابد ،